វប្បធម៌សន្ទនា របស់អ្នកនយោបាយកម្ពុជា

ថ្ងៃទី ២៤ មេសា ឆ្នាំ ២០១៥
លោក​នាយករដ្ឋ​មន្ត្រីហ៊ុន សែន​ និង​លោក​សម រង្ស៊ី ​ប្រមុខ​បក្ស​ប្រឆាំង ​នឹង​ជួប​សំណេះ​សំណាល​ជាមួយ​ពលករ​ខ្មែរ​ នាថ្ងៃ​រសៀល​ថ្ងៃសៅរ៍ ​ទី​២៥​មេសា​ស្អែក​នេះ ​នៅ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី។ នេះជាជំនួប​ដែល​អ្នក​នាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជនកម្ពុជា និង​សង្គ្រោះជាតិ សុទ្ធតែអះអាងថា គឺដើម្បីបង្ហាញ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋខ្មែរ នៅបរទេស បាន​ឃើញ​និង​មាន​ទំនុក​​ចិត្ត​ ​លើ​វប្បធម៌​សន្ទនា​របស់​ប្រមុខ​ដឹកនាំបក្សទាំងពីរ។
នេះគឺជាលើកទី២ហើយ ដែល​ប្រមុខបក្ស​ប្រឆាំង និង​បក្ស​កាន់អំណាច សម្រេចដើររួម​គ្នា ដើម្បីប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។ គេ​នៅចាំបាន​ថា​ កាលពីលើកទី១ គឺប្រមុខដឹកនាំទាំងពីរ បាន​អង្គុយ​លើវេទិកាព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្ត​រួមគ្នា នៅខេត្តសៀមរាប ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ​។ ហើយ​លើក​ទី២នេះ គឺនៅថ្ងៃទី២៥មេសា មេដឹកនាំទាំងពីរ បាន​សម្រេចរួម​គ្នា សំណេះ​សំណាល​ជាមួយ​ពលករខ្មែរ នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ទោះបីជាលោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន ត្រូវបំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ម៉ាឡេស៊ី ក្នុង​ក្របខណ្ឌ​ការងារ​អាស៊ាន និង​លោក​សម រង្ស៊ី ត្រូវទៅទីនោះ ក្នុងបេសកកម្ម​ការងារនយោបាយ​គណបក្ស​ក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែតាម​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក​ឈឹម ផលវរុណ ការជួបគ្នាលើកនេះ គឺដោយសារ មេដឹកនាំទាំងពីរ ចង់បង្ហាញ​ប្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ឲ្យ​មានភាពកក់ក្តៅ ពីសុខសន្តិភាព និងការ​អភិវឌ្ឍ នៃ​របត់នយោបាយ​ នៅកម្ពុជា។តាម​លោក​ឈឹម ផលវរុណ ទោះបីជាគណបក្ស​ទាំងពីរ មាន​និន្នាការ​នយោបាយ​ខុស​គ្នា​ពិត​មែន ប៉ុន្តែប្រមុខបក្ស​ទាំងពីរ សុទ្ធតែមាន​ឈាម​ជ័រជាខ្មែរ ដែល​អាចនិយាយ​គ្នាបាន ហើយ​នយោបាយ​ខ្មែរ ត្រូវតែមាន​វប្បធម៌សន្ទនា ដោយ​មិន​យក​តាម​លំនាំនយោបាយ​បរទេស​ជា​ដាច់ខាត។ ចំនែក​លោក​យឹម សុវណ្ណ អ្នក​នាំពាក្យ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិវិញ បាន​បញ្ជាក់​ប្រាប់វិទ្យុ​បារាំង​ថា​ ការ​ដើររួមគ្នានៃប្រមុខបក្ស​ប្រឆាំង និងបក្ស​កាន់អំណាចនេះ គឺមិន​មែន​មាន​ន័យ​ថា​គណបក្ស​​សង្គ្រោះជាតិ​ មាន​ភាពទន់ជ្រាយ​ ជ្រេរខ្លួន​ទៅរក​បក្ស​កាន់អំណាចនោះទេ។ បក្ស​ប្រឆាំង នៅតែរក្សាជំហរ​ និ​ងគោល​នយោបាយ​របស់ខ្លួនជានិច្ច។ តាម​លោក​យឹម សុវណ្ណ ភាពស្និទ្ធស្នាលនេះ គឺ​ជាការ​ថ្លឹងថ្លែង​ស្ថានការណ៍​ ដើម្បីត្រៀម​​ផ្ទេរអំណាចពីមេដឹកនាំមួយ ទៅមេដឹកនាំមួយទៀត។​ គេនៅមិន​ទាន់ដឹងពីប្រធានបទ ដែល​ប្រមុខដឹកនាំបក្ស​ទាំងពីរ នឹងលើកយក​ទៅពិភាក្សា​ពេល​ជួបគ្នា នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីនោះទេ។ ប៉ុន្តែបើតាម​លោក​ឈឹម ផលវរុណ បញ្ហាសុខទុក្ខ​​របស់​ពលករខ្មែរ នៅម៉ាឡេស៊ី គឺជា​ប្រធាន​រឿងសំខាន់ដែល​ប្រមុខទាំងពីរ នឹង​ត្រូវពិភាក្សា។ ប្រមុខបក្ស​ទាំងពីរ នឹង​ស្តាប់ពី​ទុក្ខ​កង្វល់ និង​សំណូម​ពររបស់ពលករខ្មែរ នៅទីនោះ ហើយ​បន្ទាប់មក​ប្រមុខដឹកនាំទាំងពីរ នឹង​ពិភាក្សាគ្នា ដើម្បីរក​ដំណោះស្រាយ​ចំពោះបញ្ហា​ទាំង​នោះ​។ សូម​បញ្ជាក់ថា ការ​ជួប​សំណេះសំណាលជាមួយ​ពលករខ្មែរ នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីនោះ នឹងធ្វើឡើង នៅវេលាម៉ោង ៤និង៣០នាទី ថ្ងៃសៅរ៍ទី ២៥មេសា នៅសណ្ឋាគារ Hilton Double Tree Hotel ក្នុងទីក្រុង​កូឡាឡាំពួរ​ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី៕
រូបភាពខ្លះៗ ដែលទាក់ទងនឹងព្រឹត្តការណ៍នេះ

 

 

ដកស្រង់ពី៖
– បណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់ឯកឧត្តម សម រង្សុី ៖ https://www.facebook.com/media/set/?set=a.895795037143897.1073742273.520708567985881&type=1
– បណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់ឯកឧត្តម នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ៖ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=820741907974308&id=111975152184324

ព្រឹត្តការណ៌ដ៏គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលពីបាតុភូតធម្មជាតិ នាថ្ងៃទី 22-APR-2015

ព្រឹត្តការណ៍ភ្លៀងធ្លាក់ លាយឡំជាមួយនឹងគ្រាប់ដុំទឹកកកតូចៗ តាមបណ្តាខេត្តនានា និងនៅតាមតំបន់ខ្លះនាទីក្រុងភ្នំពេញ

នេះជាបាតុភូតបម្រែបម្រួលធម្មជាតិមួយដ៏គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលដែលកើតឡើងនាពេលរសៀល ថ្ងៃទី ២២ ខែ មេសា ឆ្នាំ២០១៥។ បាតុភូតនេះក៏បានបង្កនូវបញ្ហារលំដើមឈើ បង្គោលអត់តែនទូរសព្ទ ក៏ដូចជាបង្គោលភ្លើង និងបណ្តាទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈដទៃផ្សេងទៀតផងដែរ។ សូមជ្រាបពត៌មានដូចខាងក្រោមនេះ ៖

១. រាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា នាទីក្រុងភ្នំពេញ

 ២. វិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស និងមួយផ្នែកទៀតក្នុងទីធ្លាបរិវេណសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ធភ្នំពេញ (RUPP)

វិឌីអូភ្លៀងធ្លាក់លាយឡំនឹងគ្រាប់ដុំទឹកកកតូចៗ នៅក្នុងតំបន់ខ្លះនាទីក្រុងភ្នំពេញ

៣. ម្តុំផ្សារលើ ខេត្តសៀមរាប

លោក ពូ កែវ វិសាលបានមានប្រសាសន៍ថា ពេលគាត់កំពុងអង្គុយក្នុងផ្ទះស្រាប់តែលឺសូរសម្លេងសាចថ្មគ្រួសហើយគាត់ក៏បានសម្លឹងមើលទៅតាមបង្អួចក៏ឃើញដុំទឹកកកជាច្រើនធ្លាក់មកប៉ុនកូនដៃរយៈពេលប្រមាណជា ១៥នាទី។ ក្នុងកំឡុងពេលនោះផងដែរ ក៏មានការដួលបាក់នូវ បង្គោលភ្លើងដែលនាំភ្លើងពីថៃចំនួន១៤ដើម ។

វិឌីអូនៃព្រឹត្តិការណ៍ភ្លៀងធ្លាក់ដែលមានលាយឡំនូវដុំទឹកកកតូចៗនេះនៅផ្សារលើ នាទីរួមខេត្តសៀមរាប

វីឌីអូនៃព្រឹត្តិការណ៍ភ្លៀងធ្លាក់ដែលមានលាយឡំនូវដុំទឹកកកតូចៗនៅតំបន់ភូមិកំពង់ម្កាក់ ជិតកំពង់ក្តីនាខេត្តសៀមរាប វេលាម៉ោង 5:10 ល្ងាច

៤. ស្រុកម៉ោងឬស្សី ខេត្តបាត់ដំបង

ពីសំណាក់ប្រជាជនដែលនៅជិតកន្លែងកើតហេតុបានប្រាប់ឲ្យដឹងថានាពេលនោះគឺមានខ្យល់បោកបក់យ៉ាងខ្លំាង ដែលធ្វើឲ្យអង់តែនទូរសព្ទរបស់ក្រុមហ៊ុន ម៉ូប៊ីថែលបានបាក់មួយកំណាត់រំលំទៅសង្កត់លើហាងលក់ម៉ូតូម៉ាកហុងដា តែក្នុងតំបន់នេះគឺមិនមានលាយឡំនឹងគ្រាប់ដុំទឹកកកតូចៗនុះទេ។

Reference:

– Mr. Sa Pagnarithy, Facebook link: https://www.facebook.com/pagnarithy?pnref=story

– Mr. Path Sovanposothea, Facebook link: https://www.facebook.com/ro.mamo.56?pnref=story

– Saby news, http://news.sabay.com.kh/article/345153

– ann news, http://ann.com.kh/post/54825620412553926165432264.html

– Khmer-press , http://vdo.khmer-press.com/?p=774

យល់ដឹងពីខ្លឹមសារនៃកាក់ ៥យ៉េន របស់ជប៉ុន (五円 / Go en)

5yen

The Japanese for “five yen,” go en (五円) is a homophone with go-en (御縁), “en” being a word for causal connection or relationship, and “go” being a respectful prefix. As a result, five-yen coins are commonly given as donations at Shinto shrines with the intention of establishing a good connection with the deity of the shrine, and is widely believed it is best to insert a single five-yen coin into a new wallet before inserting any other money.

បើនិយាយឲ្យស្រួលស្តាប់គឺជនជាតិជប៉ុនយល់ និងមានជំនឿថា កាក់នេះនឹងនាំសំណាងល្អដល់រូបគេ ព្រោះកាក់នេះពេលអានទៅមានសូរសម្លេងដូចនឹងពាក្យថា ទំនាក់ទំនងល្អ ដែលគេជឿថាជាប្រណូលល្អ ទំនាក់ទំនងល្អរវាងព្រះសក្តិសិទ្ធនិងរូបគេ ។

ម្យ៉ាងរាល់នៃការបុណ្យផ្សងប្រាថ្នាអ្វីផ្សេងៗ ក៏គេរមែងបោះកាក់ ៥យ៉េនមុននឹងធ្វើការផ្សងប្រាថ្នាអ្វីមួយ…!! 

សម្រាប់ពត៌មានបន្ថែមទៀត សូមចូលទៅកាន់ link ខាងក្រោមនេះ

http://en.wikipedia.org/wiki/5_yen_coin​​

ប្រទេសកម្ពុជាពីឆ្នាំ 1430 ដល់1950 (ភាគបញ្ចប់)

សតវត្សទី២០

ចលនាស្នេហាជាតិនៅកម្ពុជា និងលាវប្រឆាំងអាណានិគមបារាំង

នៅប្រទេសដែលជាអាណានិគមន៍របស់ខ្លួន បារាំងមិនជម្រុញឲ្យវិស័យអប់រំឡើងខ្ពង់ខ្ពស់ទេ។ កូនអ្នកធំឬកូនអ្នកមានអាចមានលទ្ធភាពខ្លះទៅបន្តវិជ្ជា វែងឆ្ងាយ តែរាស្ត្រទូទៅវិញបារាំងទុកឲ្យចេះល្មមៗគ្រាន់នឹងបម្រើការតែប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាមានអ្នកចេះលើសមធ្យម ក៏តំណែងដែលឲ្យកាន់នោះជាតំណែងរាជការធម្មតាដែលមិនមែនកាន់កាប់ដោយបារំាង។ មានតែវៀតណាមទេ ដែលចលនាប្រឆាំងកកើតឡើងគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍។ តែសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍ទូទៅផ្លាស់ប្តូរ ត្បិតជប៉ុនឈ្នះនៅអាស៊ី ហើយចូលមកអាស៊ីអាគ្នេយ៍កែប្រែរបបគ្រប់គ្រងនានា។ បន្ទាប់មកថ្វីបើពួក សម្ព័ន្ធមិត្តឈ្នះវិញនៅឆ្នាំ១៩៤៥ ក្តី ក៏អំណាចពួកមេអាណានិគមន៍លែងខ្លាំងដូចមុនទៀតហើយ។ ដូច្នេះចលនារកឯករាជ្យដែលខ្លះផ្អែកលើជប៉ុន ខ្លះមិនផ្អែកលើជប៉ុន ក៏មានកម្លាំងជាងមុនឆ្ងាយដោយសារមេទន់ខ្សោយ។ មានន័យថាភាពវឹកវរក៏មានច្រើនដែរ ពេលដែលបារាំងចូលមកស្រុកវិញ ត្បិត មុននោះបន្តិចសោះ ជប៉ុនបង្ខំឲ្យព្រះករុណានរោត្តមសីហនុប្រកាសឯករាជ្យនៅខែមិនាឆ្នាំ១៩៤៥ តែខ្លួនគេចាប់ផ្តើមត្រួតត្រាខ្មែរ ហើយបានតែប៉ុន្មានខែ ពោលគឺនៅខែតុលា ១៩៤៥ បារាំងចូលមកវិញ។ អ្នកខ្លះដែលផ្អែកខ្លួនដេកដួលលើជប៉ុនដូចជា លោកសឺងង៉ុកថាញ់ ក៏ត្រូវបារំាងចាប់ខ្លួន។ នៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៤៦ មានកិច្ចព្រមព្រៀងសម្របសម្រួលហៅថា Modus Vivendi ដែលប្រកាសថាកម្ពុជាជារដ្ឋមានស្វ័យភាពនៅក្នុងសហភាពបារាំង។

ប្រទេសកម្ពុជាពីឆ្នាំ 1430 ដល់1950 (ភាគ៤)

ចុងស.វ.ទី១៨៖ ខ្មែរនៅក្រោមយួន និងសៀម

មកដល់ចុងស.វ.ទី១៨ ប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតនៅក្រោមមេពីរ គឺម្ខាងសៀម និងម្ខាងទៀតគឺយួន។ យួននោះគឺបានខេត្តក្រចេះ ត្រពាំង (Tra-Vinh) និងខេត្ត ឃ្លាំង (Soc-Trang) របស់ខ្មែរថែមទៀត។

សោកនាដកម្មខ្មែរមានហូរហែរបន្តមកដល់ស.វ.ទី១៩ទៀត ដែលយួននិងសៀមបន្តបការលេបដីខ្មែរ ហើយក្សត្រខ្មែរជាច្រើនអង្គបែកបាក់គ្នាមិនឈប់ ឈរ។ ផ្នែកក្រោយបង្អស់នៃការចុះដុនដាបនេះ គឺយួនយកម្ចាស់ក្សត្រីអង្គមុីដែលមានព្រះជន្មពុំទាន់បាន២០វស្សាផងធ្វើជាតុក្កតាឲ្យសោយរាជ្យ។ ពេលនោះយួនមានអំណាចស្ទើរផ្តាច់មុខលើកម្ពុជា។

ឆ្នាំ១៨៤២៖ ព្រះបាទអង្គឌួង

នៅឆ្នាំនោះ រាស្រ្តនិងព្រះសង្ឃខ្មែរទ្រាំងលែងបានក៏ងើបបះបោរ។ ពេលនោះចៅហ្វាយខេត្តពោធិសាត់ចេញមុខសូមឲ្យព្រះចៅសៀមបញ្ជូនក្សត្រខ្មែរគឺ ព្រះអង្គឌួងមកស្រុកខ្មែរវិញ។ ព្រះចៅសៀមក៏យល់ព្រម ហើយថែមទាំងបញ្ជូនមេទ័ពឈ្មោះ Bodin ឲ្យហែរហមមកផង។ ព្រះអង្គឌួងឡើងគ្រងរាជ្យនៅ ឧត្តុងជាមហាក្សត្រពេញទី។ តែពេលនោះខ្មែរបាត់បង់អស់ដីច្រើនរួចទៅហើយ។

អាណាព្យាបាលបារាំង

នៅឆ្នាំ១៨៥៣ ព្រះបាទអង្គឌួងសរសេរចុតហ្មាយទៅស្តេចបារាំងសេសឈ្មោះ Napoleon III ដើម្បីសូមឲ្យបារាំងជួយការពារខ្មែរ ត្បិតព្រះអង្គឃើញថា បារាំងកំពុងតែរកឪកាសវាតទីស្រាប់ផង។ ព្រះអង្គចូលទីវង្គតនៅឆ្នាំ១៨៦០ ពោលគឺឆ្នាំដែលពួកបារាំងវាយពួកយួនយកអំណាចនៅកូសាំងស៊ីន។ នៅឆ្នាំ១៨៦២ កូសាំងស៊ីនទៅជាទឹកដីបារាំងពេញទី ហើយសម្លឹងមកកម្ពុជាដើម្បីវាតទីទៀត ដោយយកលេសថាកម្ពុជាក៏យួនធ្លាប់ត្រួតមកថ្មីៗ ឥឡូវដល់ វេនខ្លួនហើយ។ នៅឆ្នាំ១៨៦៣ បារាំងក៏ស្នើធ្វើខ្លួនជាអាណាព្យាបាលលើខ្មែរ។ ពេលនោះព្រះបាទនរោត្តមសោយរាជ្យបាន​ ៣ឆ្នាំហើយតពីព្រះបិតា។ ព្រះនរោត្តមក៏ចរចារ ហើយយល់ព្រមចុះសន្ធិសញ្ញាមួួនៅថ្ងៃ ១១ សីហា ឆ្នាំ ១៨៦៣។ រឿងនេះមិនដាច់ស្រេចត្រឹមនេះនោះឡើយ ព្រោះសៀមប្រកាន់ថាស្តេចខ្មែរនៅក្រោមឳវាទខ្លួន។ តាមធម្មតា ព្រះករុណានរោត្តមត្រូវយាងទៅបាងកកដើម្បីឲ្យព្រះចៅសៀមបំពាក់ម្កុដថ្វាយឲ្យបានពេញលេញ ជាឳឡាឬក។ តែឥឡូវនេះ ស្ថានការណ៍ប្រែប្រួលត្បិតបារំាងជាអាណាព្យាបាល។ ដូច្នោះហើយមានការចរចារនិងសម្បាទានគ្នារវាងបារំាងនិងសៀម។ នៅឆ្នាំ ១៨៦៧ បារាំងសុខចិត្តប្រគល់ខេត្តបាត់ដំបង និងសៀមរាបឲ្យសៀម ឯសៀមវិញសន្យាថាលែងទាមទាសិទ្ធអ្វីលើខ្មែរទៀតហើយ។ ការព្រមព្រៀងនេះចុះជាសន្ធិសញ្ញាបារាំង សៀម នៅឆ្នាំនោះឯង។

ប្រទេសកម្ពុជាពីឆ្នាំ 1430 ដល់1950 (ភាគ៣)

ព្រះជ័យជេដ្ឋាសុគតនៅឆ្នាំ១៦២៧ ដោយគ្មាននរណានឹកស្មានទុកមុន ហើយដោយពុំទាន់មានគម្រោងឲ្យនរណាស្នងរាជ្យផង។ ព្រះញាតិវង្សក៏ប្រេះឆាឡើង រហូតដល់វាយប្រយុទ្ធតែគ្នាឯង។ គ្រាន់តែពីឆ្នាំ១៦២៧ ដល់១៦៤២ តែប៉ុណ្ណោះមានក្សត្រ ៤អង្គ ដែលឡើងសោយរាជ្យជាបន្តបន្ទាប់គ្នា។ គឺព្រះឧទ័យដែលជាឧបរាជឆ្លាតវាងវែនោះទេដែលកាន់អំណាចពិតប្រាកដ តែដែលពុំព្រមឡើងជាព្រះមហាក្សត្រតាមការយាងរបស់មន្ត្រីសេនាបតីឡើយ ដោយទុកព្រះពញាតូជា បុត្រពៅនៃព្រះជ័យជេដ្ឋាឲ្យគង់នៅលើរាជបល្ល័ង្គ។ ក្រោយមកដោយសាររឿងស្នេហា ជម្លោះក៏កើតឡើងរវាងព្រះឧទ័យ និងព្រះពញាតូ។ ការប្រយុទ្ធខ្លាំងក្រោយបំផុតធ្វើឡើងនៅព្រែកព្នៅ ហើយព្រះពញាតូត្រូវពួកព័រទុយហ្គេបាញ់សុគតដោយនឹងកាំភ្លើង។

មន្ត្រីសេនាបតីយាងព្រះឧទ័យឲ្យឡើងសោយរាជ្យទៀត តែព្រះអង្គនៅតែមិនព្រម ហើយឲ្យព្រះពញានូវ ដែលជាប្អូនចុងព្រះពញាតូឡើងសោយរាជ្យបន្តទៅទៀត។ ការប្រេះឆាក៏ចេះតែមានតទៅទៀតមិនឈប់សោះ ទីបំផុតទៅព្រះឧទ័យក៏ត្រូវក្សត្រមួយអង្គ គឺព្រះញាចន្ទ្រធ្វើឃាត។

ពញាចន្រ្ទឡើងសោយរាជ្យ តែអំណើះតទៅព្រះរាជវង្សបែកបាក់ហិនហោចស្ទើរអស់។ ខ្លះបែទៅរកយួន ខ្លះបែទៅរកសៀមដើម្បីបានអំណាច។ ព្រះពញាចន្ទ្រ ពុំមែនជាក្សត្រខ្ពង់ខ្ពស់គួរឲ្យហៅថាព្រះរាជាទេ។ ថ្ងៃមួយព្រះអង្គទតយល់ស្រីក្រមុំឥស្លាមម្នាក់ដែលមានរូបសម្រស់ស្អាតក៏ដណ្តឹងយកមកគង់នៅវាំងជាមហេសី​។​ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ព្រះអង្គ បានចូលសាសន៍ ឥស្លាមដោយយកនាមថា Ibrahim ។ ក្រោយមកទៀតមជ្ឈដ្ឋានវាំងទ្រាំមិនបានក៏មានការឃុបឃិតលួចលាក់ ហើយ បះបោរ។ ក្នុងនោះគឺក្សត្រនានានៃព្រះញាតិវង្សមិនចុះសម្រុងគ្នាទេ មួយរត់ទៅខាងមួយ​ មួយរត់ទៅខាងមួយទៀត ហើយសម្រេចចុងក្រោយទៅ គឺយួនម្ខាង សៀមម្ខាង ដែលសម្លឹងមើលហើយលូកដៃតាមផ្លូវទ័ពមក។ យួនលូកដៃខ្លាំងណាស់ក្នុងព្រឹត្តការណ៍ប្រេះឆានោះ ជាពិសេសនៅឆ្នាំ ១៦៥៨។

មិនតែប៉ុណ្ណោះបន្ទាប់មកចិនក៏មានលូកដៃដែរ។ នៅឆ្នាំ ១៦៧៣ ដល់ ១៦៧៤ យូនលើកទ័ពមកវាយជាលើកទីពីរ ឯលើកទី៣ គឺនៅចន្លោះឆ្នាំ ១៦៨២ ដល់ ឆ្នាំ ១៦៨៨។ តមកទៀតក៏ជម្លោះ និងការរត់រកបក្សពួកជាមួយបរទេសនៅតែបន្តគ្មានពេលល្ហែឡើយ រហូតមលដល់ឆ្នាំ ១៦៩៨ ដែលយួនក្តោបក្តាប់បានពេញដៃនូវ​ខេត្តព្រៃនគរ និងខេត្តដូនណៃរបស់ខ្មែរ។ យួនយកមេទ័ពគេធំៗ មកឲ្យកាន់កាប់ខេត្តទាំងនោះ ហើយដឹកមនុស្សយួនដោយចាប់បង្ខំឲ្យមករស់នៅទីនោះឲ្យបាន ច្រើន។ ប៉ុណ្ណោះហើយក៏យួននៅតែមកវាយលុកខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងក្រុងលង្វែកទៀត។

បើនិយាយពីផ្នែកទី១ នៃស.វ.ទី១៨ គឺគ្មានស្តេចខ្មែរណាមួយសោយរាជ្យបានស្ថិតស្ថេរយូរឡើយ។ អស្ថិរភាពមានពេញទី។ សៀមកាន់ជើងជួយពួកណាដែលមិនរត់ទៅរកយួន ឯខ្មែរវិញគ្មានចំណេញអ្វីសោះឡើយ។ នៅពេលដែលក្សត្រខ្មែរប្រជែងគ្នាពុំចប់នោះ យួនមករស់នៅអុកឡុកពាសពេញ Mytho និង Vinh Long ដែលកាលនោះជាដីខ្មែរ។

ប្រទេសកម្ពុជាពីឆ្នាំ 1430 ដល់1950 (ភាគ២)

កាលដែលនៅសាយរាជ្យធម្មតានៅឡើយ ព្រះសត្ថាមានពួកព័រទុយហ្គេ និងអេស្បាញ៉ុលនៅជិតជាជំនួយ។ ពេលសៀមធ្វើទុក្ខខ្លាំង ព្រះអង្គបញ្ជូនលោក Diego Veloso ទៅក្រុងម៉ានិលដែរ ដើម្បីរកជំនួយជាទ័ពនិងជាអាវុធ តែពេលនាវាជំនួយមកដល់ផែភ្នំពេញនោះ​ព្រះរាមជើងព្រៃធ្វើមិនដឹងមិនលឺបណ្តាលឲ្យមានជម្លោះ ជាមួយពួកអេស្បាញ៉ុល។ ពួកនេះក៏នាំគ្នាទៅវាយលុកវាំងនៅស្រីសន្ធរ រីឯព្រះរាមជើងព្រៃក៏សុគតនៅពេលនោះ

សតវត្សទី១៧

កាលដែលវាយបន្ទាយលង្វែកបាក់ហើយ សៀមចាប់យកក្សត្រសំខាន់ៗក្នុងព្រះរាជ្យវង្សខ្លះទៅប្រទេសគេ។ ក្រោយមកបន្តិចទើបព្រះនរេសូរសុខចិត្តបញ្ជូនព្រះ ស្រីសូរិយោព៌មឲ្យមកស្រុកខ្មែរវិញ ដោយដឹងថាអំណើៈតទៅខ្មែរនឹងនៅក្រោមចំណុះរបស់ខ្លួន។ តែព្រះនរេសូរឃាត់ទុកបុត្រព្រះសូរិយាព៌ម ២អង្គមិនឲ្យមកជា មួយព្រះបិតាឡើយ គឺទុកឲ្យនៅសៀមហាក់ដូចជាចំណាប់ខ្មាំងដូច្នោះ។ ទាល់តែក្រោមមកព្រះរាជបុត្រនោះរកល្បិច ដោះស្រាយរត់ចេញមកទាល់តែបាន។ ណាមួយគាប់ជួនពេលនោះព្រះនរេសូរប្រឈួនរហូតដល់សុគតផង។

ដើម្បីកុំឲ្យឥទ្ធិពលសៀមគ្របដណ្តប់ខ្លាំងពេក ព្រះស្រីសូរិយោព៌មចងសម្ព័ន្ធមេត្រីជាមួយយួនដែរ គឺជាមួយត្រកូល Nguyen ដែលខ្លាំងក្លានៅស្រុកយួនជំនាន់ នោះ។ ពួក Nguyen ក៏លើកក្សត្រីមួយអង្គឲ្យព្រះជ័យជេដ្ឋាដែលជាព្រះរាជបុត្រត្រូវគ្រងរាជ្យបន្តនៅថ្ងៃមុខ។

ក្រោយនោះបន្តិច ព្រះសូរិយោព៌មក៏ដាក់រាជ្យហើយឲ្យព្រះជ័យជេដ្ឋា(ទី២) មកស្នងជំនួសដូចគ្រោងទុក។ រីឯព្រះឧទ័យជាអនុជព្រះជ័យជេដ្ឋា ព្រះអង្គលើកឲ្យឡើងជាឧបរាជ។ ពីពេលនោះហើយដែលព្រះជ័យជេដ្ឋាតម្កើងស្នំយួននោះឲ្យឡើងពេញមុខជាព្រះមហេសី។

សង្គ្រាមខ្មែរ-យួន (ស.វ.​ ទី១៧)

យួនចាប់ផ្តើមបញ្ចេញមហិច្ឆិតាខ្លួនចង់បានទឹកដីខ្មែរ ដោយបញ្ជូនតង្វាយនានមកមហាក្សត្រខ្មែរ តែជាមួយគ្នានោះយួនធ្វើសំណើរសូមឲ្យដកប៉ុស្តិ៍គយខ្មែរជា បណ្តោះអាសន្ននៅព្រៃនគរ (ក្រោយមកយួនហៅថា Saigon ហើយសព្វថ្ងៃយួនហៅថាក្រុងហូជីមិញ) និងកំពង់ក្របី (សង្កាត់ Cholon ដែលនៅក្រុងព្រៃនគរ)។ គ្រាន់តែស្តេចខ្មែរយល់ព្រមយួនបញ្ជូនគ្នាគេឲ្យមកកាន់កាប់ប៉ុស្តិ៍នោះ។ យួរទៅរឿងបញ្ឈប់គយបណ្តោះអាសន្ននោះក្លាយទៅជាអចិន្ត្រែ។

តាមដាន

Get every new post delivered to your Inbox.